" عید آمد و ما خانه خود را بتکاندیم "

در راستای خانه تکانیهای مرسوم دم عید لطفا از این تاریخ در این خانه را نزنید چون ما منزل تشریف نداریم

به قول مامان علی مردان خان ما اعیان و اشجار از این تاریخ در منزلی با نام با کلاس  یادگار دوست  هستیم

بزرگترین عموی من مدیر  معروف دبستان های لاهیجان بود , که اوایل سالهای  60 رسما از آموزش و پرورش بازنشسته شد و بعد از چند سال با خانواده به لنگرود نقل مکان کرد. از این عمو تنها اینا رو میدونم که علاوه بر داشتن عشقی افلاطونی به زنش ,سینما و کتاب هم عشقهای دیگه زندگیش بودن. شاید چیزی شبیه سالواتوره سینما پارادیزو.

چند روز پیش فرصتی پیش اومد که من برای اولین بار شب رو منزل عموم بمونم و خب چون یه دختر عموی همسن و سال خودم هم دارم مثل همه دخترها موقع خواب شروع کردیم به حرف زدن از اتفاقهای روزمره و دیدن آلبوم عکسهای قدیمی جوانی عمو و زن عمو که بیشتر ژستهاشان شبیه عکسهای سیاه و سفید هنرپیشه های هالیوود بود.

زن عمو رو هیچوقت سرپا ندیدم. فکر می کنم زمانی که دخترعموم یکساله بوده زن عمو از نردبون میفته و قطع نخاعی میشه و  از اون زمان تا زمان فوتش تو سالهای ۷۰ همیشه روی تخت می خوابه و عمو  یک تنه ازش پرستاری می کنه. از زن عمو چیز زیادی یادم نمیاد. و هیچ وقت هم فکر نمی کردم بزرگ شدن تنها دختر بین چهار برادر بزرگتر از خودش بدون مادر چطور گذشته و چه جوری این دختر به چنین درک بالایی از زندگی رسیده .دختری متولد سال 61 با تجربه سخت زنانی که هم درس می خوانند و هم خانه داری می کنند.

 توی اتاق دختر عموم یه صندوقچه قدیمیه که بیشتر مادربزرگها یکی از اونها رو توی خونشون دارن و معمولا پر از وسایلی که نباید جلوی چشم کسی باشه. انگار اون شب قرار بود خیلی از اسرار این خانواده فقط و فقط برای من باز بشه. از لباس عروس زن عمو که از سال 47 همونطور تمیز و تا خورده توی اون صندوق بوده تا دفتر املای کلاس اول  پسر عمو ها که عمو با سلیقه نگهشون داشته و گذر زمان باعث شده بعضی از ورقهای کاهی اون دفترها خرده بشه و دفترچه خاطرات عمو  در سال  43  و خاطرات ده روزه سفرش به مشهد برای ماه عسل  در مرداد ماه سال 47 .

فکر می کنم به جز دختر عموم که اتفاقی این دفتر رو توی صندوقچه پیدا کرده باقی پسر عموها یا خبر ندارن یا خودشون رو به بی اطلاعی زدن ؛من تنها کسی  از خانواده پدری هستم که چشمم به این نوشته ها افتاده. دفتر خاطراتی دقیقا با نام " یادداشتهای پراکنده "  درست در سن و سالی که عمو همسن الان من بوده. اونقدر نوشته ها و داستانهای کوتاه عمو و نامه های عاشقانه اش از نظر نگارشی و ادبی قوی بود که گاهی ما ها شک می کردیم این نوشته ها کار خود عمو باشه تا زمانی که رسیدیم به نامه های عاشقانه عمو و  زن عمو که سه سال قبل ازدواجشون برای هم نوشته بودند.

سعی کردم تا فردا بعد از ظهر که خونه عمو بودم بیشتر نوشته های عمو رو بخونم و می تونم به جرات بگم که اگه خاطرات سفر به مشهدش کتاب بشه کسی باورش نمیشه که اینها نوشته های یک نویسنده حرفه ای نیست. فاصله مسیرها- هزینه مواد خوراکی- توصیف دقیق و ریز اتفاقاتی که برای عمو افتاده- طنز زیرکانه ای که میتونم بگم مخصوص خانواده پدریه  و عشق دیوانه وار عمو به خوردن خربزه در یکی از وعده های غذایش تو خط به خط این نوشته ها و خاطراتش به چشم می خوره.

بعد خوندن اون نوشته های دیگه نمیشد عمو را به صورت مردی که گذر زمان خمش کرده و کم حوصله اش کرده دید. عمو مردی بوده که فکر می کرده – عاشق میشده- می نوشته- و در نوع خودش فیلسوفی بوده .

اینکه چطور یک نفر با آن ذوق و حوصله تا این حد کم طاقت و خسته و بی حوصله  شده را نمی دانم باید به جبر روزگار نسبت داد یا به حال و حوصله ای که دیگر برای عمو  باقی نمانده و یا شاید به افسوسی که او به  گذشته هایش می خورد !! خیلی مایلم نسخه ای کپی شده از نوشته های عمو را داشته باشم تا اگر فرصتی دست داد ناشر خوش ذوقی را برای چاپشان به صورت کتاب پیدا کنم. نمیدانم چرا این  رسالت را  بر دوشم احساس می کنم که نگذارم این نوشته ها به صورت ورق پاره های بی ارزشی در دست هر کسی ببینم. شاید با این بهانه می خواهم ترس خودم را از فراموش شدن و نادیده گرفتن  افکارم توسط نسلی که هنوز نیامده پنهان کنم. نمی دانم!!

تابعد...

 این نوشته پیشکشیست ناقابل از طرف بوبوی ما به نگاهی نو عزیز بخاطر لطف بی اندازه اش در کمک به ترجمه بعضی از اصطلاحات کتابش. امید است که مقبول افتد

لابد اطلاع نداريد كه فارغ‌التحصيل از دو جزء فارغ و تحصيل درست شده و  الف‌و لام وسطش هم يدكي  است وفعلاً  راستة‌كارما نيست.برطبق تعريف , فارغ به معناي آسوده و آرام و بيكار و دست كشيده از كاري معنا مي دهد.  مثلاًسعدي مي‌فرمايد

تو فارغي و عشقت بازيچه مي نمايد                       تا خرمنت نسوزد احوال ما نداني

كه معناي چارواداري ‌اش اين است كه بعله... همان كه دانم و داني . ( از باب كاستن از مجهولات رو به ازديادتان بايد عرض كنم كه "خرمن سوزي"  اصطلاح مؤدبانه تر همان عبارتي است كه امروزه افرادي كه خواهر و مادر درست و حسابي ندارند به نحو ديگري آن را به كار مي برند, ليكن چون قديميها مؤدب تر از بشر كنوني بودند مثلآً مي گفتند" چون خواجه حسن ميمندي از وزارت برافتاد خرمنش سوخت". (اين دفعه حق با شمااست .خودم هم ماتم كه اين سينه چطور اين همه علم را در خودش جا داده ؟ .به هرحال به‌قول  همشهريهاي ما "بودور كه واردور" و كار‌ي‌اش هم نمي‌شود كرد.كار خدااست , ديگر)

بعله, داشتيم مي گفتيم .جزء دوم همين اصطلاح  تحصيل است كه فراهم آوردن و به‌دست آوردن و درس خواندن باشداست. يعني با اين حساب, فارغ التحصيل يعني كسي كه دانشي به دست آورده و يااز دانش آموختن آسوده شده. براي چه بي‌خودي سرتكان مي‌دهيد؟. اگر اين طور بود كه ديگر اين همه قصه‌ي حسين كرد لازم نداشت.قضيه از بيخ با توهمات سركار فرق دارد.

حالا فرضاً كسي كه از علي آباد كتول يا ابركوه يا خوراسگان  يا قرچك ... فارغ التحصيل فيزيك شده چه علمي كسب كرده؟مدير گروه فيزيك آنجا ورنر هايزنبرگ بوده يا ماكس پلانك؟ يا مديرگروه شيمي ‌اش لاوازيه بوده كه علمي به اين فارغان تزريق كرده باشد؟ اصلاً‌در علي آباد كتول علمي  پيدا مي شود تا اشاعه داده شود؟ حالا بجنبيد برويد سر كوچه نانتان را بخريد تا بعد خدمتتان عرض كنم.

 نانوايي خلوت بود؟  زود خودتان را رسانديد .خوب, مي دانيد كارمندان  دولت چند رقم مداخل دارند؟ حقوق و اضافه‌كار و حق اولاد و حق عائله‌مندي و مأموريت( نشسته و ايستاده و دراز كش) و عيدي و طرح تمام وقت و حق برجستگي و حق مديريت و حق فني و" حسن انجام كار و حسن انتخاب و پاداش( اعم از حلال و مكروه و حرام) و غيره و غيره كه فعلاً در خاطرم نيست. هركارمندي بسته به ميزان تقرب به ولي‌نعمت خود اين مزايا را كم و بيش به دست مي آورد. يا تحصيل مي كند. معناي تحصيل كه خاطر مباركتان هست؟ يا نكند برايتان صرف ندارد وآلزايمر مصلحتي گرفته‌ايد؟( راستي , يك چيزي يادم آمد., نمي شود به جاي اصطلاح بيمزة موش‌مردگي, آلزايمر مردگي گفت؟ من خيلي ها را  در اين مرز پرگهر مي شناسم كه خودشان را  هم به آلزايمر مي زنند هم به مردن ). حالااينها چه ربطي به فارغ‌التحصيلي دارد؟ آخر دندان روي جگر بگذاريد. اگر نداشت كه من وقت عزيزم را  بي‌جهت براي شما تلف نمي كردم.

 از كليه ‌ي كساني كه سابقه‌ي ناراحتي قلبي دارند تقاضا مي شود از خواندن قسمت ذيل اكيداً خودداري فرمايند

 بازنشسته يعني چه؟ يعني دوباره نشسته؟ اولاًننشسته و او را سرجايش نشانده اند.في الواقع بازنشانده است. اين از اينش. ثانياً, دفعه‌ي اول هم كه نشسته بود به خودش يا اوليا اش مربوط بود.پس با كلمه‌ي "باز" منت بيخودي سرش مي گذارند. باقي اوصاف هم مانند با تجربه و كارآزموده و كاركشته و غيره و غيره تعارف آب حمام است.( فعلاً‌وقت ندارم اين يكي رامعناي كنم. مگر پدر بزرگ و مادربزرگ فقط براي بادكردن بادكنك است؟).آدم باز نشسته از همه‌ مداخل ياد شده به حقوق صرف اكتفا مي كند و به جاي پاداش و حق برجستگي و  اضافه كار مقطوع و مإموريت و غيره و غيره, حقوق خشك  و خالي دريافت مي كند و درعوض  تا دلتان بخواهد  داء الفيل و نزف‌الدم و باد نزله و سلسله بول و مشمشه وقولنج مي گيرد. يعني از همه‌ي چيزهايي كه در زمان شاغل بودن" تحصيل" مي كرده "فارغ " شده و ديگر به تمام معنا فارغ‌التحصيل مي شود..

حالا اين آدم اگر بد شانس باشد كه بايد علاوه بر خرج كور و كچل هاي خودش, جور داماد و عروس و مادرعروس وبرادر داماد و پدر عروس و مادر داماد را هم بكشد و اگر خوش شانس باشد كه روزي ناخبر كف صابون توي حمام ليزش مي دهد يا پاروي نانواي سركوچه وسط دعوا به كله‌اش مي خورد و يا برف مغز دار آجري به ملاجش اصابت مي كند و يا موقع تميز كردن كنتور با شلنگ آب, مرغ روحش از اين خاكدان پرواز مي كند و به ملاء اعلا مي رود و به معبود خود كه  همان مدير كل تازه درگذشته‌باشد, مي پيوندد  و خلاص.

ها,  تازه تازه دارد دوزاري شما مي افتد كه وقتي  شاملو مي گويد : هرلغت/ چندانكه بر مي آيدش از نام/ دوشيزه‌ايست/ شوخ و دلارام يعني چه. و چطور دوشيزه شوخ و دلارام به مرور زمان به عفريتة بد عنق هاف‌هافو تبديل مي‌شود.كه درمورد  اصطلاح ما ديديد كه شد.

 پ.ن : جدیدا هیچ کدام از وبلاگهای  دوستان رو در پرشین بلاگ نمی تونم بخونم چرا؟

تابعد...